Müşteki Nedir? Müşteki Ne Demek?

Genel anlamı ile müşteki; bir durum karşısında şikayetçi olan, rahatsızlığını dile getiren ve aynı zamanda durumun düzeltilmesi adına harekete geçen kişileri tanımlamak için de kullanılan bir kelime olarak açıklanabilir.

En sık karşılaşılan hukuk terimlerinden biri olma özelliğine de sahip olan müşteki; herhangi bir suçtan zarar görüp mağdur olan ve bu durum karşısında şikayette bulunan tarafları ifade etmek için kullanılır.

Cumhuriyet Savcılığı kurumuna ileten şikayetlerin akabinde, bir suçtan ötürü mağduriyet yaşayan kişi şikayet iletilmesinden itibaren müşteki olarak adlandırılır. Fakat müşteki her zaman tek taraflı bir mağduriyet halinde kazanılan bir sıfat olarak değerlendirilmemelidir. Bazı durumların ya da olayların yarattığı sonuçlar olayın taraflarının her ikisinin de karşılıklı şikayeti ile sonuçlanabilir. Böyle bir durumda müşteki, müşteki şüpheli olarak ifade edilir. “Müşteki şüpheli ne demek?” sorusunun yanıtı kısaca bu şekilde verilebilir.

Müşteki ne demek hakkında genel bir tanımlama yaptıktan sonra biraz daha ayrıntıya girmek istiyoruz.

Mağdurun Şikayet Süresi Ne Kadardır?

Bir mağdurun müşteki olarak kategorize edilmesi için fiil ve fail öğrenildikten sonraki şikayet zamanlaması önem taşır. Müşteki şikayet hakkı fiil ve fail öğrenildikten sonra 6 ay içerisinde kullanılmalıdır. Suçtan zarar gören kişi şikayetini 6 ay içerisinde gerçekleştirmediği takdirde 6 aylık süre zaman aşımına neden olmaz. TCK’ya göre dava zaman aşımı 8 yıllık bir süreyi kapsar.

Müşteki Hakları Nelerdir?

Müşteki hakları savcılık ve mahkeme aşamasında olmak üzere iki ayrı kategoride ele alınır. Soruşturma yani savcılık aşamasındaki müşteki hakları şu şekilde sıralanabilir:

  • Müşteki delillerin toplanmasını isteyebilir.
  • Soruşturmanın amacının bozulmaması ve gizlilik kapsamında yürütülmesi adına Cumhuriyet Savcısından belge talep edebilir.
  • Müşteki vekili yani avukat bulunmaması durumunda baro tarafından kendisine avukat atanması talebinde bulunabilir.
  • Avukatı aracılığı ile soruşturma kapsamında toplanan belge ya da el konulan eşyaları incelemeyi talep edebilir.
  • Soruşturma sonucuna itiraz edebilir.

Soruşturma sonucunda mahkeme aşamasına geçilmesi uygun görüldüğü takdirde ise müşteki;

  • Kamu davasına katılabilir.
  • Belge örneklerini avukatları aracılığı ile isteyebilir.
  • Tanıkların davetini talep edebilir.
  • Avukatı bulunmaması halinde, cinsel saldırı suçu ve alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda baroya avukat atanması için başvurabilir.
  • Dava sonuçlarına itiraz edebilir.

Müşteki Şikayet Hakkını Nasıl Kullanılır?

Yaşadığı bir durum neticesinde mağdur olan, fiili ve faili bilen kişiler müşteki şikayet haklarını kullanabilirler. Bu hakkın kullanılabilmesi için polis, jandarma veya savcılık birimlerine ifade verilmesi gerekir. Diğer bir yöntem de savcılığa ya da mahkemeye yazılı bir şekilde şikayet dilekçesi verilmesidir.

Müşteki tarafından yasal yollarla iletilen şikayet dilekçeleri yetkililer tarafından değerlendirilir. Değerlendirme sonucunda iddiaların suç teşkil ettiği yönünde bir kanaate varılması halinde zaman kaybetmeden soruşturma süreçlerine geçilir.

Müşteki Şikayeti Sonucu Görülen Mahkemeye Katılmak Zorunda Mıdır?

Evet, etkilendiği bir davranış nedeniyle bir suçun olduğunu iddia eden ve yetkililer tarafından da suç varlığı tespit edilen kişiler, ilgili mahkemeye katılmak zorundadır. Mahkemeye gitmek ve beyanda bulunmak müştekinin sorumlulukları arasında yer alır. Özellikle müştekinin beyanlarının dinlenmesi mahkemenin doğru karar verebilmesi adına kritik bir gereksinim ise müşteki mutlaka mahkemeye katılmalıdır. Bu tarz davalarda müşteki mahkemeye katılmayı tercih etmezse polis kuvvetleri kendisini zorla getirme hakkına sahiptir.

Paylaş.

Yorum Yap